Yurtdışına e-Ticaret Projesi

TTNet’in Şener Şen ve Olgun Şimşek’in oynadığı Mümkünlü Kasabası’nda geçen reklâmlarını kısa film tadında zevkle izliyoruz.* Kasabanın e-ticarete başlayan manavı Organik Mehmet’in açtığı web sitesi en çok ilgi çeken bölüm oldu.

Anadolu’nun sakin bir kasabasının manavı iken, kurduğu web sitesiyle dünyaya açılan Organik Mehmet, Mümkünlü’de e-ihracatın da mümkün olduğunu gösterdi.

Peki, gerçek hayatta bu e-ihracat açılımı ne kadar mümkün?
Yurt dışındaki internet sitelerinden sipariş verilerek, çeşitli ürünlerin kapımıza kadar kolaylıkla teslim edildiğinden haberdar olmuşsunuzdur. Peki, Kıbrıs’a satış yapan birkaç site dışında, yurt dışına satış yapan bir e-ticaret sitesi duydunuz mu?

İTO’nun yürüttüğü KOBETIC Projesi’nden bahsederken, projeye dâhil olanların en güçlü isteğinin, bir gün dünyaya ihracat yapabilen bir e-ticaret şirketine dönüşmek olduğunu belirtmiştik. Bu isteği hayalden gerçeğe çevirebilecek önemli bir e-devlet projesi (Yurtdışına e-Ticaret Projesi) var. Bu projeye kısaca göz atalım.

Başbakanlığın Öncelikli 11 e-Devlet Projesinden Yurtdışına e-Ticaret Projesi, Gümrük ve Dış Ticaret Müsteşarlıklarının koordinasyonunda hayata geçirildi. İstanbul’da Sabiha Gökçen ve AHL Hızlı Kargo Gümrüklerinde 7-8 Mart 2011 tarihlerinde fiilen yurt dışına e-ticaret işlemleri yapılmaya başlandı.

Daha önce 1 Euro’luk da olsa, “ticari” nitelikli kargonun yurt dışına ihraç maliyeti, idari yükler nedeniyle nakliye hariç asgari 300 TL’den başlıyordu. Dolayısıyla kimse böyle masraflı ve zorlu bir ihracat yapmak istemiyordu. Onun yerine “değersiz gönderi”, “hediye” gibi adlar altında, KDV iadesinden dahi vazgeçerek ihracat yapılıyordu. Kargo ve posta gümrüklerinde karşılaşılan farklı uygulamalar nedeniyle girişimciler paketlerini yurt dışına en kolay nereden gönderebilirse oradan yolluyordu.

Sırf “ticari” niteliği sebebiyle ihracatçı birliklerine üyelik zorunluluğu olan, gümrük müşavirlerinden profesyonel hizmet alımı gerektiren, karışık ve zorluklarla dolu bu dış ticaret işlemleri Yurtdışına e-Ticaret Projesi kapsamında alınan tedbirlerle kolaylaştırılmış oldu. Proje çerçevesinde, gerekli mevzuat değişiklikleri yapıldı ve hızlı kargo gümrük işlemleri elektronik ortamda entegre edildi.

Yurtdışına e-ticaret tanımı, ilk kez 12 Temmuz 2008 tarihli İhracat Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’te yer aldı. 18 Haziran 2009 tarihli ve 5911 Sayılı Gümrük Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la Gümrük Kanunu’nun 225. maddesinde, PTT ve hızlı kargo şirketlerine, müşterileri adına gümrük işlemlerini yürütme ve sonuçlandırma yetkisini veren “dolaylı temsilci” imkânı tanındı. 7 Ekim 2009 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı ve 28 Ocak 2010 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Posta ve Hızlı Kargo Tebliği ile uygulama esasları belirlendi.

8 Nisan 2011 tarihli ve 2011/1546 sayılı 4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararı ile dolaylı temsilci yetkisi ve uygulama ile ilgili esaslarda değişiklik yapıldı. Bu değişiklikle dolaylı temsilci yetkisini kullanan hızlı kargo şirketlerine gümrük müşaviri çalıştırma zorunluluğu getirildi. Dolaylı temsil yoluyla beyanda bulunma yetkisi, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nda yer alan suçlardan dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanlar bakımından daraltıldı. Ayrıca, ihracat rejimine konu eşya için miktar veya değer limitlerini ayrı ayrı beş katına kadar artırmaya Gümrük Müsteşarlığı yetkili kılındı.

Böylece, e-ticaret yapmak isteyen ihracatçılarımız gümrüğe gitmek zorunda kalmadan hızlı kargo taşıyıcıları aracılığıyla ihracat yapma imkânına kavuştu. Gümrük işlemlerini kolayca, gümrükteki dolaylı temsilcileri olarak PTT veya hızlı kargo şirketlerine yaptırabilir hale geldiler. Ağırlığı 30 kilogramı ve değeri 1500 Euro’yu geçmeyen, ihracat rejimine konu eşyanın ihracı mümkün kılındı.**

Bu imkândan yararlanarak Mümkünlü’nün Organik Mehmet’i gibi e-ihracata başlamak isteyen girişimcilerimizin yapacağı ilk iş: Ürünlerini dünya ülkelerinde ve o ülkelerin dillerinde pazarlayabilecekleri bir web sitesi açmak veyahut mevcut bir e-pazaryerinde yer almak. İkincisi, ürünlerin teslimatı için anlaşacakları PTT veya hızlı kargo şirketlerine gümrük işlemlerini yaptırtmak. Üçüncüsü de, kredi kartı veya Paypal gibi ödeme araçlarıyla sanal POS uygulamalarını başlatmak için banka veya finans kurumlarıyla sözleşme yapmak ya da Paypal’a üye olmak. Yurtdışına e-ticaretle ilgili daha fazla bilgi edinmek için Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın www.e-ticaret.gov.tr sitesine bakabilirsiniz.